Expositie Stadsarchief met unieke Holy-aquarel uit 1738

26-01-2018 Uit Redactie

VLAARDINGEN - Eind 2017 wist het Stadsarchief Vlaardingen op een veiling van het Amsterdamse veilinghuis AAG de hand te leggen op een aquarel van de toren, het herenhuis, de kolfbaan en het inrijhek van de voormalige heerlijkheid Holy, in 1738 gemaakt door de beroemde tekenaar Cornelis Pronk.
Cornelis Pronk (1691-1759) was een gevierd maker van topografische tekeningen. Hij reisde door Nederland en Duitsland en legde de steden en dorpen die hij aandeed, betrouwbaar vast. Zijn aquarellen zijn daarom van grote documentaire waarde.

Zo heeft hij in 1743 negen aquarellen gemaakt van de belangrijkste gebouwen en straten van Vlaardingen. Twee ervan zouden zich bevinden in het Uffizi in Florence, een aquarel van de Markt met de Grote Kerk en het stadhuis maakt waarschijnlijk deel uit van een particuliere collectie in Noord-Amerika en een fraaie aquarel van de Maassluissedijk is in het bezit van het Stadsarchief Vlaardingen. Van de andere bezitten we slechts kopergravures die J.C. Philips er in 1744-1748 van maakte.

Maar nu blijkt dus dat Pronk al in 1738 in Vlaardinger-Ambacht aan de slag was met zijn tekengerei. Zeer waarschijnlijk op verzoek van de toenmalige heer van Holy, mr. Maerten Weveringh (1679-1756), heeft hij toen nauwkeurig diens ‘ridderhofstad Holy’ vereeuwigd. Afgebeeld zijn de vrijstaande toren (die in oorsprong dateert uit circa 1275), een overdekte kolfbaan met daarachter het herenhuis en het toen splinternieuwe inrijhek (uit 1735).

De toren die na de verwoesting in 1574 weer is opgebouwd, is in 1860 neergehaald en de in 1866 opnieuw gebouwde boerderij werd in 1964 gesloopt voor de aanleg van het Holy Ziekenhuis. Het enige wat ons nog rest, is de in 1971 aan de Holysingel teruggeplaatste inrijpoort uit 1735, waarvan we nu dus een zeer vroege afbeelding bezitten.

In 1795 kwam er een einde aan het leenstelsel en aan de heerlijke rechten, die door koning Willem I in 1814 weer deels werden hersteld, maar met de Grondwet van 1848 definitief werden afgeschaft.Toch is er in naam nog steeds een ‘heer van Holy’ die deze verder vrijwel inhoudsloze titel van vader op zoon doorkrijgt en -geeft, de heer mr. M.A.V. van Aardenne te Dordrecht. Hij is ook eigenaar van het leenarchief van de heerlijkheid Holy dat bij het Stadsarchief berust en mede-eigenaar van het inrijhek.

De aankoop van deze voor Vlaardingen belangrijke aquarel, viert het Stadsarchief met een kleine maar fijne tentoonstelling over Holy. Behalve de nieuwste aanwinst zelf, het oudste leenregister van de heerlijkheid (1559-1602) en andere archivalia, zijn nog meer afbeeldingen van Holy uit de 17e tot en met 20e eeuw te bewonderen.

De expositie is van 1 februari tot en met 2 maart 2018 te zien op dinsdag tot en met vrijdag van 9.00-17.00 uur in de hal van het Stadsarchief. Adres: Plein Emaus 5, 3135 JN Vlaardingen.

Gerelateerd
Reacties