Stadslandbouw: van pionieren tot een permanente plek

Nel Versteeg en Rob van der Mark, de eerste en de derde voorzitter van de Stadslandbouw

VLAARDINGEN – Er was eens een braakliggend stuk grond en een problematische huizenmarkt. Je kunt het je niet meer voorstellen, want elke meter grond wordt tegenwoordig zo’n beetje volgebouwd in Vlaardingen. Maar 10 jaar geleden lag er tussen ’t Hof en de oude brandweerkazerne een terrein waar een kleine groep Vlaardingers wel een visie voor had: Stadslandbouw! Een plek waar mensen eigen geteelde gewassen, groente en bloemen konden aanschaffen. Ook voor de kleine beurs. Het was de start van Stadslandbouw Van Ruytenburch.

Het braakliggende land van toen is nu bebouwd met een nieuwbouwwijk, maar de Stadslandbouw Van Ruytenburch in Vlaardingen is nog steeds springlevend. En net als bij een doorsnee successerie op tv of Netflix, heeft het grotere en kleinere vervolgseries gehad. Er liggen in Vlaardingen drie percelen grond waarop verbouwd, onderwezen, gegeten en ontspannen wordt. Twee ervan bij de pannenkoekenrestaurants aan de Westlandseweg en in het Oranjepark, en één aan de Lemsterlandhoeve, naast de scouting.

Medeoprichter en voorzitter van het eerste uur was Nel Versteeg. ,,Bij het Marconiplein in Rotterdam was iets vergelijkbaars’’, aldus Nel. ,,Daar fietste ik weleens langs en dat inspireerde om ook eens te kijken of in Vlaardingen een zelfde initiatief mogelijk was. Ik sprak erover met Annemarie Broek, en die had binnen de kortste keren een uitgewerkt plan, visie en een logo klaar. We hebben toen doorgepakt met een paar anderen; er waren naast Annemarie Broek ook nog Dirk van Dorp en René Hersbach bij. Een deel van die groep was al bezig in de brandweerkazerne om daar mogelijk werkplekken voor ZZP’ers te creëren. Die zijn er niet gekomen, maar met projectontwikkelaar Proper Stok konden we wel afspraken maken voor het tijdelijke gebruik van de kazerne en de braakliggende grond’’.

Inmiddels is de Stadslandbouw alweer toe aan haar derde voorzitter in tien jaar tijd. Sinds juni heeft Rob van der Mark het overgenomen van Jan Robberegt, die het in totaal 9 jaar volhield als voorzitter. Van der Mark kwam uit het onderwijs, en was lang schoolleider bij onder meer SBO De Kameleon. En wie daar niet op school heeft gezeten zal Rob misschien kennen van het patat bakken bij voetbalclub VFC, of van de ijzerkoekjes die hij maakt bij de Buurtbezem Holy Zuid; Rob prikt er met een grote groep buurtbewoners maandelijks het achtergelaten afval van de straten en plantsoenen in de buurt.

,,Ik ben vorig jaar met pensioen gegaan en na een behoorlijke vakantie wilde ik weer op zoek gaan, naar wat nu?’’, vertelt Rob. ,,Ik was al gaan schaatsen, in de Uithof en op de Weissensee, had al meer vrijwilligersklussen aangepakt en werd toen gewezen op de Stadslandbouw. En dat die dus op zoek waren naar een nieuwe voorzitter. De doelstellingen van de Stadslandbouw spraken me al aan: duurzaam, gezond en maatschappelijk betrokken. Daarop ben ik overal gaan kijken, en ook mee gaan helpen, ik hou ervan om ook met mijn handen bezig te zijn. Jan Robberegt heeft zijn voorzitterschap vervolgens aan mij overgedragen, vanaf juni dit jaar’’.

Rob van der Mark nam het over van Jan Robberegt in een ‘lastig jaar’, waarin het terrein aan de Hofsingel ter discussie staat. ,,Daar merk je dan dat je als organisatie best wel kwetsbaar bent, dat begint al bij de subsidies waarvan je deels afhankelijk bent. Maar ook de politiek speelt mee, waarbij op het terrein pal naast de kassen en de kindertuinen aan de Hofsingel misschien een nieuwe school gebouwd werd. Ik denk dat dit uiteindelijk niet doorgaat, maar de kogel is nog niet (helemaal) door de kerk, wat dat betreft. Met Marlene van Buuren van de Soete Suikerbol, bij de akkers aan de Westlandseweg hebben we gelukkig een prima relatie’’.

Nel Versteeg herinnert zich de ‘andere tijden’ nog, toen ze in 2014 na een jaar het voorzitterschap overdroeg aan Jan Robberegt, die net wethouder af was. ,,We hadden een eerste bijeenkomst, voordat we echt startten aan de Hoflaan, in café De Hommel. Daar waren wethouders Cees Oosterom en Jan Robberegt bij, en die zaten nog niet helemaal op één lijn voor wat betreft de Stadslandbouw. Uiteindelijk is dat wel goed gekomen, en na een jaar droeg ik het stokje over. Ik hou van een duidelijke einddatum voor mezelf bij dergelijke projecten, maar ik ben wel officieel nog aangesteld als ‘ambassadeur’ voor de Stadslandbouw’’.

Voorzitter Rob van der Mark is inmiddels de inwerkperiode zo goed als voorbij, en spreekt enthousiast over alles wat verbonden is aan de Stadslandbouw; de Maaltijden op Maandag bijvoorbeeld, in de kassen aan de Hofsingel. Daar wordt maandelijks gekookt en gebakken en er worden allerlei groepen ontvangen. Soms zijn dat politici en dan weer cliënten van Stichting Pameijer. En alles wat daar tussenin zit. Een prachtig initiatief wat stevig staat.

Rob was in eerder in zijn carrière directeur, maar is niet een man van het strakke leidinggeven en de details. ,,Ik heb inmiddels al een soort van boekje gemaakt met daarin een overzicht van ‘hoe we de dingen doen bij de Stadslandbouw’. Maar op detailniveau werken is dan weer niet mijn ding‘’. Als er vrijwilligers iets vragen of wat uit te zoeken hebben met een ander, dan is Rob niet de scheidsrechter, maar stimuleert hij liever anderen om juist met elkaar te spreken.

,,Het was in het begin vooral pionieren’’, vertelt Nel Versteeg. ,,Daarbij kregen we hulp uit verschillende hoeken. Grondverzetbedrijf Blijdorp heeft zo belangeloos en kosteloos de grond omgeploegd achter de brandweerkazerne’’. En na het pionieren breidde het zich uit. ,,En nu komen er ook weer nieuwe kansen’’, besluit Rob van der Mark. ,,Nu eerst vieren dat Stadslandbouw Van Ruytenburch 10 jaar bestaat’’.