VL-ID-VR: Donderslagen of candombe

VLAARDINGEN - Iedere zondag op Vlaardingen24: Vlaardingers in den Vreemde! Vier Vlaardingers die de Haringstad achter zich hebben gelaten om elders in de wereld hun geluk te zoeken, geven bij toerbeurt een kijkje in de keuken van hun leven 'in den vreemde'. Maak kennis met Chiara van der Linden (Haïti), Antoinette van de Water (Thailand/Borneo), Wilma Hollander (Griekenland) en vandaag met Bart van Zessen (Argentinië). 

In Montevideo woedt een strijd tussen donderslagen en Afrikaanse ritmes. Het hoogtepunt van het jaarlijks carnaval staat voor de deur, een kleurrijke parade van dans en percussie, maar granietgrijze wolken dreigen met een heel ander spektakel op de proppen te komen. Wat barst er eerst los, is de vraag die iedereen bezig houdt: het onweer of de trommels? 

Vissers brengen de late namiddag door langs de pier en vullen, terwijl de zon rood kleurt, hun emmers met kleine vissen voor het avondmaal. De wind, die dan eens vanuit het noorden zout oceaanwater en dan weer vanuit het zuiden zoet rivierwater van de Rio de la Plata brengt, bepaalt de vangst. Maar vandaag weet de wind niet goed wat hij wil en staat er dus pejerrey op het menu, een vis die zowel in zoet als in zout water voorkomt.

In de Ciudad Vieja, de oude stad, zitten families op straat. Ze zijn hun huizen op het schiereiland uitgevlucht omdat het er binnen door de hitte niet te harden is. Een groep vrienden heeft naast de barbecue ook de tv buitengezet om tijdens het spelen van videospelletjes af en toe een lichte bries te ervaren. 

Een eindje verderop, in de wijken Palermo en Barrio Sur wordt hard gewerkt aan de opbouw van tribunes. In de straat Isla de flores kun je alvast een plek op een balkon of op een dak huren zodat je straks niets hoeft te missen van het Desfile de Llamadas, die parade van percussie en dans, waar heel de stad zo naar uitkijkt. 

Maar het weer is instabiel. De gebruikelijke zomerse warmte heeft plaatsgemaakt voor een broeierige, klamme, stilte voor de storm. De zon steekt en aan de horizon lijken donkere onweerswolken onwelkome plannen te smeden, want als het regent gaat de optocht voorlopig niet door. 

Ik heb het rustige gekabbel van het dorp tijdelijk verruilt voor wat deining in de hoofdstad van de Uruguayanen en staar nu dus ook om de zoveel tijd verwachtingsvol naar de hemel waar steeds meer regenwolken zich samenpakken. Gisteravond brak het onweer al eens los en nu weet niemand of het feest doorgaat. 'Dat wordt morgen', zegt de een. Of 'misschien pas over een week', beweert de ander. 'Het weer kunnen we niet manipuleren, gelukkig', stelt de dame van het hostel. 'Alleen God weet of het doorgaat'. 

De Montevideanen zijn trots op hun carnaval waarvoor ze op zijn minst veertig dagen uittrekken, het langste carnaval ter wereld. Tijdens deze periode zijn er, naast verschillende parades, overal in de stad voorstellingen van verschillende soorten carnavalsgroepen die de draak steken met de actualiteit of een satirische terugblik op het afgelopen jaar zingend voordragen. 

Het carnaval herbergt een bonte verzameling van tradities en culturen omdat zowel feesten en gebruiken van Europese conquistadores en migranten als rituelen en muziek en dans van Afrikaanse slaven zich met elkaar versmolten. Zo creëerden de Afrikanen in Uruguay, voortbouwend op de muzikale stamtradities van hun continent, een nieuw ritme: candombe genaamd. 

Candombe is de hartslag van de parade die hopelijk vanavond door de volksbuurten grenzend aan de kades zal trekken. Honderden trommelaars en dansers en danseressen van 43 verschillende carnavalsverenigingen uit heel het land hebben hier het hele jaar voor gerepeteerd en naar toe geleefd. Vanavond willen ze laten zien wat ze kunnen, aan de verenigingen uit andere buurten die ze willen overtreffen, aan heel Montevideo dat zin heeft om te dansen en aan alle toeristen die van ver zijn gekomen en nu met bezorgde blikken en gewapend met parapluutjes door de straten van de stad ijsberen. 

En dan moeten die paraplu's toch weer open en komt de organisatie met het nieuws waar iedereen zo bang voor was: het gaat vandaag niet door. De donder, die er op los buldert en de regen, die in de plassen klettert, bepalen voorlopig het ritme van Montevideo, waar heel veel mensen, waaronder op zijn minst een Vlaardinger, hoopvol uitkijken naar morgen.