Documenten Brits oorlogsslachtoffer Loodsboot 19 naar Stadsarchief

VLAARDINGEN - Het Stadsarchief Vlaardingen heeft een bijzondere schenking gekregen. Het gaat om documenten en foto’s over het Britse oorlogsslachtoffer James Alexander Corrie Hill (1901-1940). Zijn kleinzoon, die naar hem is vernoemd, besloot de collectie aan het Stadsarchief te schenken, nadat hij samen met een neef begraafplaats Emaus had bezocht. Daar ligt sinds de oorlog zijn opa begraven.

Commander James Alexander Corrie Hill probeerde in de meidagen van 1940 voor de geallieerden de Nederlandse goudvoorraad uit Rotterdam naar Londen te krijgen. Hij wilde zo voorkomen dat de Duitse bezetters de 937 goudstaven zouden inpikken. Samen met twee Britse bemanningsleden en Nederlandse zeelui voer hij in de gevorderde Loodsboot 19 met het goud over de Nieuwe Maas bij Vlaardingen. Daar, op 11 mei 1940, raakte Loodsboot 19 een Duitse magnetische mijn. Bij de explosie kwam Hill om het leven, samen met de Britse bemanningsleden Thomas Goshawk en Frank George Higgs. Ook overleden er dertien Nederlandse opvarenden. Negen van hen kwamen uit Maassluis.

De drie Britten zijn op 17 juni 1940 onder grote belangstelling begraven op begraafplaats Emaus, in aanwezigheid van burgemeester Siezen, de Amerikaanse vertegenwoordiger C.J. Noël, fregattenkapitein Tribb als vertegenwoordiger van de Duitse marine en vele Vlaardingers. Dominee Groenenberg sprak daarbij het Onze Vader in het Engels uit.

Burgemeester Siezen zorgde ervoor dat foto’s van de plechtigheid nog tijdens de oorlog via het Rode Kruis bij de weduwe van Hill terechtkwamen. Ook ontving zij het identificatieplaatje dat haar man droeg, de zogeheten ‘dog tag’. Haar kleinzoon heeft dit bijzondere object ook overgedragen aan het Stadsarchief Vlaardingen.

Loodsboot 19 werd in de oorlog gelicht, 816 goudstaven zijn door de Duitsers naar Berlijn gebracht; 121 goudstaven waren nog zoek. Na de oorlog zijn de meeste ontbrekende staven vervolgens opgebaggerd. Van zes goudstaven, schrijft Daniel van den Bos in Baggergoud (2011), is niet bekend waar ze zijn gebleven.

Het grootste deel van buitgemaakte goudstaven is door de Duitsers naar de Zwitserse Nationale Bank overgebracht als betaling voor geleverde grondstoffen. Nederland kreeg na de oorlog een slechte compensatieregeling.