Column: Cruel Friday

Gisteren was het echt Cruel Friday. Nieuws dat zich aandient op vrijdag en nog even snel voor het weekend van commentaar moet worden voorzien. Doorgaans lukt het allemaal net, maar het blijft buffelen om reacties gecheckt en tijdig binnen te krijgen. 

Het politieke nieuws is natuurlijk naast de komst van Bas Eenhoorn (VVD) als interim burgemeester de glansrijke overwinning van Hans Versluis op Klaas Terpstra. De PvdA heeft gekozen voor bouwen i.p.v. barbequen. Of toch niet? Leek de lijsttrekkerverkiezing aanvankelijk een gelopen koers, werd het uiteindelijk toch nog spannend. En dat komt denk ik grotendeels door de voorliggende agenda: de decentralisaties van Zorg, AWBZ/WMO en de Participatiewet, de stagnerende werkgelegenheid en een relatief lagere prioriteit voor het Actieplan Wonen. 

De lijsttrekkerverkiezing ging eigenlijk niet zo zeer over de inhoud maar de X-factor. Wie is de mooiste jongen die de decentralisaties en de gevolgen ervan het best aan de kiezer kan uitleggen. Wie dicht men de meeste charisma toe, politieke uitvoeringsmacht wellicht, om deze exercitie tot een goed einde te brengen, met als eerste meetbaar resultaat een gunstige verkiezingsuitslag. 

Tijdens het lijsttrekkersdebat werd dit al een beetje duidelijk, maar de nek-aan-nekrace naar de overwinning en de beslechting ervan maken maar al te zeer duidelijk dat de PvdA lokaal komende tijd een harde noot te kraken heeft. Daarbij zal zij zich niet gesteund weten door dit kabinet en haar minister Plasterk, die zich categorisch distantiëren van de vraag naar de beleidsfilosofie achter deze decentalisaties. 

Voor de lokale volksvertegenwoordigers is het ontbreken van een visie en beleidskaders een ramp. Het valt bijna niet meer uit te leggen dat het lokale democratisch verval zich met rappe schreden gaat aandienen en zo dus de beleidsinstrumenten gaan ontbreken om als raadslid op een ordentelijke wijze je bijdrage in het belang van de burgerij te leveren. De controle op afstand van samenwerkingsverbanden zal danig te kort schieten of onmogelijk zijn. 

Het kan dan ook niet uitblijven dat de lokale afdeling van de PvdA en de fractie hierover een keihard standpunt moeten gaan innemen. En dat zal zeker leiden tot oplopende spanning tussen College en Raad, Gemeente en Rijk. Jacques Wallage (ROB) en Pieter Winsemius lieten zich hierover gisteren in Den Haag nog zeer kritisch uit en wezen op de rollen, taken en verantwoordelijkheden (en het gebrek aan de overdracht door het Rijk ervan) en de noodzaak het belang van de burger centraal te stellen. Hoe succesvol de nipte zege van Versluis zich uiteindelijk gaat vertalen in College en Raad hangt grotendeels af van de bereidheid om een hoge prioriteit te geven aan de democratische borging van het te voeren beleid . Dit in de wetenschap dat bij een te lage prioriteit er in de toekomst weinig valt te barbequen, want dan is de burger afgehaakt.

Wouter Schutte