Column: Eitje

Hoe kweek je supersterren? Dat vragen vele geledingen zich af. De directie van de NS, een wethouder van een middelgrote gemeente, de lokale ondernemer om er maar een paar te noemen. Een plan en een topsegment adviseur, op naar de absolute top is het adagio. Van stip op de horizon naar een sterrenhemel, hoe snel kan het gaan als je de kaasschaaf hanteert, de juiste keuzes maakt. Gesteund door een gulle overheidshand, een stevige handdruk, uitsluiting, tempo en niet moeilijk doen moet ‘de groei’ worden gerealiseerd en omgezet in werk, winst en wasdom.

Gewapend met deze kennis bezocht ik kort geleden een kippenboerderij in Scherpenzeel, om de hoek bij Barneveld. Niet voor een doosje eieren maar om te zien hoe fokkers superkippen kweken.  Wolbert, een local en kippenboer vertelt over een experiment met twee groepen kippen. Over superkippen, kippen met een hoge eierproductie en een gemengde groep waarmee werd gefokt. De superkippen werden geselecteerd en net als de gemengde groep kippen 6 generaties doorgefokt. Het leidde bij de  superkippen tot agressie, afnemende productie en de dood  van velen. De gemengde controlegroep deed het aanmerkelijk beter en kende een hoge mate van welstand.

Dit experiment kwam mij bekend voor. Ooit eerder had ik hier kennis van genomen. Dat was in een bijeenkomst over macht en machtsverdeling, over sturing, leiderschap en geoorloofd resultaat.

Het ging over het internationaal meest succesvolle geimplementeerde ‘Montreal Protocol’, geschreven om er voor te zorgen dat wereldwijd het probleem rond de CFK´s beheersbaar zou worden. CFK´s zijn stoffen die onder andere veel in de productie van koelkasten werden gebruikt. CFK´s tasten in ernstige mate de ozonlaag aan, het probleem om CFK´s de wereld uit te helpen was dus onmetelijk. En een uitdaging voor vele universiteiten en het bedrijven.

Het team van Geoff Tudhope  bleek echter het meest succesvol. Zij kozen voor de inzet van sociaal kapitaal . Daarbij hanteerden zij de volgende  hoofdprincipes: geen superkippen (sterren) in het team, we hebben iedereen nodig, iedereen is belangrijk, gaan voor het best voorstelbare. En om aan destructieve werking van macht te ontkomen kreeg de ‘baas’ de opdracht mee uitsluitend te waken over de eerbiediging van de gehanteerde principes en absoluut commitment te geven aan het team. Ondanks de forse tijdsdruk, teams hebben tijd nodig om onderling vertrouwen en openheid te ontwikkelen, gelukte het hen vaart te houden en tot een robuuste oplossing te komen.