Column: Kind-Pardon

Ik ben opgegroeid in een gezin met een zusje. Dat is feitelijk niets unieks zou je zeggen. Maar dat zusje zat op de Vlaardingse Schoolvereniging, een particulier kak-schooltje, in Ambacht, meen ik. Een school zonder bijbel maar met een credo. 'Doe niet wat een ander niet leuk vindt', schalde het te pas en te onpas uit het zoetgevooisde mondje van het oogappeltje van mijn vader, een strakke marineofficier, een man waarvoor geen zee te hoog was.

Het was in de tijd van de anti-autoritaire opvoeding, 'Mammie waar kom ik vandaan', de 'Kris en Kras', nieuwe machtsverhoudingen in het gezin. Onder leiding van het kleine ding veelvuldig excuses aanbieden als je iets 'verkeerd' had gedaan, gerechtvaardigd door hetgeen zij nu eenmaal op school geleerd had, vond gretig aftrek bij mijn ouders. Je excuses aanbieden werd stiekem een soort stilzwijgende 'cult' in ons gezin, een soort aflaat. Een soort garantie op het rekening houden met elkaar met bijpassende berouwopvolging wanneer je daarin te kort schoot. Niets voor een puberende puistenkop als ik, die duidelijk bezig was de verhoudingen in die tijd op scherp te zetten. Maar, het moet gezegd, het kleine kreng had door de introductie van deze 'excuses-cultuur' haar positie verworven en speelde deze met verve uit.

Het bleef echter niet beperkt tot de veilige grenzen van ons gezin. Hoe vaak werd dit buitenkind er niet op straffe van huisarrest op uitgestuurd zijn excuses aan te bieden? Van intrinsiek berouw was zelden sprake, een voorheen welgemeend “pardon” kreeg een volledig  andere lading. Maar door het aanbieden van excuses werd het keurige imago van het gezin niet gekrenkt.

Dit verklaart misschien waarom bij mij bij het lezen van het woord “kind-pardon” onderbuikgevoelens en emoties worden oproepen. Gevoelens van leegte, een kunstje, onrechtvaardigheid en foute keuzes. Van gauw 'sorry zeggen' en wegkijken.

Komende week kijkt Nederland reikhalzend uit naar de uitkomst van het debat met Fred Teeven over het kindpardon. Een ieder zal vanuit z’n eigen perspectief een excuus hebben voor zijn of haar ingenomen standpunt, maar laat duidelijk zijn dat wij daar alleen niet mee wegkomen. Niet de legitimiteit van het excuus, maar de rechten van het kind en de wijze waarop wij als samenleving met kinderen wensen om te gaan staat ter discussie. En daar moet het de komende week over gaan!