Column: Vertrouwen

Donderdagavond was het weer zo laat: raadsvergadering in Vlaardingen. Voor sommigen een verplicht nummer, voor anderen 'Entertainment Time'. Met de verkiezingen in de rug en een nieuw coalitieakkoord in de knip struikelde de coalitie de marmeren trappen van het in de steigers staande stadhuis op. Stijf van de paracetamol werd de achttiende coalitiegenote de raadszaal ingeduwd , de avond kon beginnen. Iedereen had er zin in, de zeventienkoppige oppositie voorop. De strakke agenda  liet geen ruimte voor gekkigheid: het  gaat vanavond over vertrouwen. Vertrouwen in het akkoord, vertrouwen in de coalitie en vertrouwen in de poppetjes, niets meer, niets minder. Zet een zaaltje gelijkgestemden bij elkaar en de noodzaak tot vertrouwen is daar. Of is dan vertrouwen het gevolg?  Dat moet haast wel als  de oppositie de coalitie 'pluchegeilheid', sorry kijkertjes, verwijt. Is dan zo’n stad besturen toch ingewikkelder dan we denken, zeker als je dit soort vragen eigenlijk al moeilijk kan beantwoorden? Zijn de opvattingen over vertrouwen zo cliché geworden, dat zij toe zijn aan een herwaardering?

Hebben we politici ooit vertrouwd? ,,We zullen het vertrouwen moeten herstellen'', klinkt het vanaf het spreekgestoelte in de raadszaal, maar wat kun je er mee? Herstellen? Gaat het dan beter of anders? Hoe zit dat met het vertrouwen in een  journalist, verpleegkundige of rechter?  Vertrouwen moet groeien maar gaat dat ook op als u met een hartinfarct op de Eerste Hulp wordt binnengereden en de arts met een defibrillator op u af komt rennen? Vertrouwen kent dus een gelaagdheid en is gekoppeld aan een inspanning, situatie of activiteit. Spreken over een absoluut vertrouwen is dus heel lastig. Ik heb een absoluut vertrouwen  in een wethouder hoe hij zijn portefeuille beheert, maar  heb er absoluut geen vertrouwen in dat hij een geheim kan bewaren. Meer vertrouwen alleen of hersteld vertrouwen draagt niets bij. Meer vertrouwen in mensen die niet te vertrouwen zijn, ik bespaar u een voorbeeld en de bewijzen, lost niets op.

Als vertrouwen een uitkomst is van de beoordeling of iemand vertrouwenswaardig is, is ie te vertrouwen, komen we misschien dichter bij de essentie van het probleem en een mogelijke oplossing. Weten wie je wel en niet kunt vertrouwen, een goed geplaatst vertrouwen, is een veel intelligentere oplossing. Beoordelen of iemand in de gegeven situatie competent is, verantwoordelijkheid kan dragen, integer, authentiek en eerlijk is om een welomschreven taak uit te voeren is verre van eenvoudig maar voorwaarde om tot mogelijk vertrouwen te komen.

Terug naar de raadszaal. Door tevens een zware rol aan de oppositie toe te dichten in het realiseren van een structurele bezuiniging van 12 miljoen euri, wordt door de coalitiepartijen  een beroep gedaan op het vertrouwen in eigen capaciteiten van de individuele oppositiepartij zelf. En als klap op de vuurpeil de vertrouwenswaardigheid van andere oppositiepartners. Door deze partijen  tijdens de informatie- en formatieronde slechts beperkt deelgenoot te laten zijn van het proces en de uitkomsten ervan, zijn de mogelijkheden om bij te dragen aan de vertrouwenswaardigheid van deze coalitie en de partners in de oppositie niet optimaal uitgenut. Meer openheid, het gaat hier tenslotte om het verkrijgen van wederkerig vertrouwen,  zou de beoordeling van de vertrouwenswaardigheid een stuk makkelijker hebben gemaakt. Tevens kun je je afvragen of de vertrouwenswaardigheid van deze coalitie en de roep om een krachtdadig bestuur niet sterk wordt belast door de keuze met wisselende meerderheden de komende vier jaar de stad te willen besturen.

Het onthouden van steun aan de individuele wethouders door de oppositie was de niet zo’n fraaie uitkomst van een complex beoordelings- en zelfbeoordelingsproces.  Het is nu aan de coalitie om in alle openheid keihard aan haar vertrouwenswaardigheid te werken. In alle openheid om ook de vertrouwenswaardigheid  ten aanzien van 'onze kijkertjes' positief te beïnvloeden. Zij maken tenslotte een essentieel onderdeel uit van de realisatie van komende bezuinigingen.