Herdenken tussen oorlog en vrijheidsstrijd op begraafplaats Emaus

VLAARDINGEN - De stichting Indisch Belang Vlaardingen organiseerde vandaag op begraafplaats Emaus de jaarlijkse Indiëherdenking. Van 11.00 uur tot 11.30 uur vond er een ingetogen korte plechtigheid plaats, met enkele korte speeches van wethouder Jacky Silos, dichteres Lily Touwen en Inge Dümpel van de Indië herdenking Helmond. Opvallend was dat uiteindelijk ook veteraan Wout Wetters op het laatst het woord voerde, waar hij vooraf eerder hiervan afgezien had.

Het was een behoorlijke groep van zo’n 35 personen die zich vanochtend verzamelde bij de herdenkingssteen voor in Indië gesneuvelde Vlaardingse militairen op Begraafplaats Emaus. Op 15 augustus, een dag eerder, is het 78 jaar geleden dat met de capitulatie van Japan de Tweede Wereldoorlog eindigde en twee dagen later riep Soekarno de republiek Indonesië uit. Voor en na die data zijn er veel Nederlandse militairen gesneuveld in die regio en vandaag werd onder meer stilgestaan bij de Vlaardingers onder hen. In Vlaardingen had Stichting Indisch Belang ervoor gekozen te herdenken op de enige dag, tussen capitulatie en de start van de Republiek Indonesië, dat het vrede was. Voor die dag hadden velen geleden, in Japanse kampen, maar ook werden degenen genoemd die onder koloniaal bewind door Nederland hebben geleden of om het leven kwamen.

Jacky Silos vertelde, heel persoonlijk, een deel van haar familiegeschiedenis; haar vader was afkomstig van Indonesië en had die verschrikkelijke tijd daar ook meegemaakt. Inge Dümpel vertelde het hartverscheurende verhaal van een jong meisje, dat maar liefst in vier verschillende kampen had gezeten en Peter de Jong van de Stichting Indisch Belang lichtte toe waarom zijn vrouw, ook van Indische komaf, niet naar deze plek kwam: ,,Ze heeft alle respect voor de soldaten die uitgezonden waren, maar zelf is ze pacifist en dit is een militair graf. Mijn vrouw zoekt eerder een cultureel houvast’’.

Uniek is elk jaar weer de aanwezigheid van dichteres Lily Touwen, inmiddels 97 jaar en geboren en opgegroeid in Indonesië. Touwen droeg een gedicht van eigen hand voor. En natuurlijk was er leeftijdgenoot en veteraan Wout Wetters die vanuit zijn ervaring sprak en ook vanuit het hart. Wetters vertelde dat bij zijn terugkeer en die van zijn strijdmakkers er niet veel meer wachtte in Nederland dan een glas limonade op de kade, maar van een dankjewel of respect vanuit de regering was geen sprake; ,,We hebben gestreden voor een verloren zaak. De Nederlandse regering moet haar excuus maken voor de schofterige wijze waarop ze veteranen behandeld heeft’’.

Aan het eind was er een minuut stilte en werden er bloemen gelegd bij de gedenksteen. Peter de Jong drapeerde daarbij een herdenkingslint over de bloemen van alle aanwezigen, die de soldaten, maar ook omgekomen familie in Indonesië herdachten. Symbolisch voor de onderlinge dialoog, toenadering en herdenking, waarbij de scheidslijn tussen dader en slachtoffer niet altijd zo strikt vastligt.