Column: Wijsheid

Deze week was ik even in de bieb aan de Waalstraat. In de Geuzenmaand barst Vlaardingen van de activiteiten. Met vereende krachten was het totale machinepark van de Democratiefabriek geïnstalleerd om de Vlaardingse jeugd, en iedereen die zich daartoe rekent, te confronteren met vraagstukken die de democratie raken. Pesten, discriminatie, wij/zij, ons, anders mogen zijn, dat een minderheid ook een stem heeft en er net zo goed bij hoort. Knap hoe zo vormgegeven je in staat bent universele waarden inhoud te geven en door actief deel te nemen zelf je antwoorden kan vinden op de soms moeilijke vraagstukken, die onze democratie zo kenmerken.

Ter gelegenheid van de opening een klasje, Anne Kuipers als aangever en natuurlijk de directeur van de bieb zelf, die in grote mensentaal de eerste aanzet gaf tot een feestelijke opening, compleet met ballen, jongleerballen.  Tijdens de act werd duidelijk werd dat je zelfs als je geoefend bent de grootste moeite hebt alle ballen, ringen en Pilons, die geloven, huidskleuren en  nationaliteiten symboliseerden, in de lucht te houden. In tegenstelling tot de verwachting was het voor de aanwezige kinderen een soort vanzelfsprekendheid. Het leven in een democratie is soms niet makkelijk en soms moet je al jonglerend door schade en schande wijs worden.  Conflicten maken een onderdeel uit van de democratie, maar deze zijn er weer om opgelost te worden.

Ik schuif aan bij een van de kinderen die aandachtig het programma volgen. Boutama heet ze, een prachtig Marokkaans meisje van een jaar of 10 schat ik zo. Als ik haar vraag hoe ze zelf met conflicten omgaat, antwoordt zij, dat het bespreekbaar maken de belangrijkste stap is om ze op te lossen. Maar ook respect en het besef dat een ander anders is en er dus anders over kan en mag denken. Dat dat niet goed of fout is, absoluut geen reden mag zijn tot of de voedingsbodem mag zijn van het conflict. Het moet over andere dingen gaan, er samen over praten en kijken of je eruit kan komen. En soms beseffen dat je tot een minderheid behoort maar wel een stem mag hebben. Dat anderen, die misschien in de meerderheid zijn, het respect moeten hebben ook daar naar te luisteren. Ik vraag haar wat ze doet als ze dat respect niet krijgt. Haar blik verdiept zich en ze slaat haar ogen neer. De helderheid in haar blik neemt af. Dan trek ik mij terug. Uit respect dat de ander er blijkbaar nog niet aan toe is te snappen dat het zo niet werkt.   En dan probeer ik het later nog eens, met andere woorden en dan lukt het eigenlijk meestal wel. Een kind, hier geboren, een dochter van ouders die opgroeiden in een dictatuur.  Haar stem verzacht en leunt een beetje naar voren. “Democratie, daar moet je iedere dag je best voor doen.”

Dit weekend passeerde een persbericht van vier partijen die het overleg over de vorming van een vertrouwenscommissie met betrekking tot de burgemeestersbenoeming hebben verlaten. Volksvertegenwoordigers die niet meer met elkaar overleggen, niet meer in gesprek gaan om de problemen van de stad op te lossen. Volksvertegenwoordigers die het vertrouwen van hun kiezers hebben gekregen en behoren tot het hoogste orgaan van de stad, Zij dienen het voorbeeld te zijn voor anderen te zijn, de democratie vorm en inhoud te geven.

Stampvoetende volksvertegenwoordigers die het debat schuwen en de dialoog uit de weg gaan. Erik van Pienbroek zei er al eens iets over. Hoe je in de Geuzenmaand de democratie zo’n slechte dienst kan bewijzen is mij een raadsel. Misschien werkt een raadsbreed bezoekje aan de Democratiefabriek verhelderend.

Wouter Schutte