Column: Spookstad

Eerder besteedde ik al eens aandacht aan het verstrekken van 'gratis geld' aan armen. In het kader van de komende bezuinigingsopdracht, die het gemeentebestuur zichzelf heeft opgelegd, lijkt studie naar de verstrekking van 'gratis geld' aan gesubsidieerde instellingen zinvol.

Steeds meer onderzoekers buigen zich over de verstrekking van 'gratis geld' om armoede te bestrijden. Niet alleen in landen als Mexico en Latijns Amerikaanse landen maar ook in Canada en de Verenigde Staten worden deze onderzoeken groot- en kleinschalig uitgevoerd. En zoals ik u al eens eerder meldde, zijn de uitkomsten in meerdere onderzoeken verbluffend. 'Gratis geld' blijkt een succesvol en zeer efficient inzetbaar middel tegen armoede te zijn.

De mogelijkheid om 'gratis geld' uit te geven aan die dingen die je zelf nodig vindt, maakt hulpverlening superflexibel en efficient. Geen inzet van experts die weten wat je nodig hebt, levert al een enorme bureaucratische besparing op. Door het rigoureus beperken van de paternalistische bemoeienis is een veel effectievere aanpak van armoede mogelijk. Uit de onderzoeken blijkt steeds weer, dat de ontvangers van 'gratis geld' hun geld grotendeels uitgegeven aan voedsel, kleding, onderwijs en het stichten van kleine bedrijfjes om in eigen behoeften te kunnen voorzien.

De vraag dient zich aan of in het kader van de komende bezuinigingen de verstrekking van 'gratis geld' aan gesubsidieerde instellingen binnen onze gemeente een optie is. In eerste instantie lijkt het vloeken in de kerk.  Maar misschien is bij nader inzien de verstrekking van 'gratis geld' veel effectiever en gaan organisaties precies hetgeen doen wat de verstrekker beoogt.

Bij de verstrekking van subsidie is de lokale subsidieverordening van toepassing. De Beleidsgestuurde Contract Financiering (BCF), is er een onderdeel van en een prachtig voorbeeld van voornoemd paternalisme. Het bevat dwingende regels, waarvan niet mag worden afgeweken,  gangbare regels, die voor normale gevallen de beste regeling geven, aanvullende regels, die normen geven voor de gevallen dat de bijzondere wetgever (bijvoorbeeld de gemeenteraad) zelf geen regel heeft vastgesteld; en facultatieve regels, die niet uit zichzelf gelden, maar in een wet, verordening of besluit van toepassing moeten worden verklaard. Hier dient de vergelijking met orthodoxe armoedebestrijding zich aan. Uitschakeling van deze overkill aan bureaucratie, met alle goede bedoelingen, zal leiden tot forse besparingen.

Gaan gesubsidieerde instellingen vervolgens met het 'gratis geld' aan de haal? Dat is het onderzoeken waard. Iedereen weet dondersgoed dat bij beperkte middelen de bomen niet tot aan de hemel rijken, de 'gratis geld-verstrekking' van vandaag morgen ter discussie kan staan, zelfs uit kan blijven, het bestaansrecht van jouw organisatie dagelijks aan de orde is. Binnen dit spanningsveld is een zorgvuldig beheer door de organisaties van het 'gratis geld' noodzakelijk om opnieuw voor mogelijke verstrekking of aanbesteding in aanmerking te komen. Ondernemende organisaties kunnen het verstrekte 'gratis geld' flexibel en naar beste inzicht aanwenden voor hetgeen zij nodig achten om hun taak te vervullen. Daarmee krijgen zij meer armslag. Tenslotte bepaalt de gemeenteraad welke organisaties zij van belang vindt 'gratis geld-taken' uit te voeren. En dat zijn de organisaties die het vertrouwen van onze volksvertegenwoordigers en dus ons genieten.