Column: Tunes

Politiek en cultuur zijn onafscheidelijk. Net als persvrijheid,  de waardering van immaterieel erfgoed en acceptatie van geweld tegen minderheden. Gevoelige politieke en maatschappelijke onderwerpen.

Ergens in een studio, hier in het centrum van de stad. Terwijl het geluid van Alderliesten over de stoeptegels knalt bereid ik mij voor op mijn interview. Het gaat ondermeer over wat Birgitte Kaandorp in haar programma `een lullig dingetje” noemt, de begintune van het fameuze televisieprogramma “Wie Van De Drie”. Verwachtingsvol steek ik mijn benen onder de mengtafel.

Voor mij zit Bas Tukker, docent Grieks/Latijn, schrijver van de biografie van David Gijsbrecht van der Linden, maar bovenal groot liefhebber van orkestrale jazz- en popmuziek. Getroffen door een YouTube-je van de dan 80-jarige David,  heeft hij een enorme bewondering opgebouwd voor zijn idool, Dolf van der Linden,  de oprichter en grote man achter en voor het Metropole Orkest.

Zichtbaar toch een beetje nerveus, op slechts een steenworp afstand van de geboorteplek van je idool, de inhoud van de door jou geschreven biografie bespreken is iets anders dan een zes minuten  interview in een airconditioned mediapark. Ongemerkt krijgt het interview vorm en we besluiten van start te gaan met de opname.

Het gaat over Dolf´s jeugd, de moeilijke omstandigheden tijdens de crisisjaren, rellen in 1932  op de Westhavenplaats de worsteling om het bestaan , over de oorlog. En over “Herrijzend Nederland”, de staatsomroep vlak na de Tweede Wereldoorlog. De door de crisis en oorlog getroffen Nederlandse bevolking moest opgebeurd worden. Een orkest zou daarin een welkome aanvulling zijn. Dolf, amper 30 jaar, werd “van rijkswege” gevraagd en zei ja. En zo begon deze Vlaardinger met een kleine bezetting een eerste omroeporkest. Met het oog op de wereld, een scherpe focus, passie en vastberadenheid loodste hij het Metropole Orkest door de periode van wederopbouw.

Het Metropole Orkest verwierf inmiddels internationale status. Daar waar Dolf de nadruk legde op het authentieke en geen gedonder. Vrouwen waren toentertijd niet welkom in zijn orkest. Ziijn opvolger Rogier van Otterloo gaf extra aandacht aan verjonging en het leggen van een verbinding met popmuziek. Naarmate de internationale kwaliteiten en status toenam meende de politiek dat het Metropole Orkest geen overheidssteun meer verdiende en zette staatsecretaris Hedy d’Ancona in 1992 de aanval in. Tevergeefs naar later zou blijken. De meerwaarde  en  herkenbaarheid van het Metropole Orkest werden erkend en beloond met een voortzetting van  overheidsondersteuning, zij het gehalveerd.

Deze week kreeg het Metropole Orkest opnieuw te horen dat ondanks haar zelfstandige status opnieuw op overheidssteun kan worden gerekend. Daarmee kan de kwaliteit van het Orkest voor langere tijd worden geborgd. Herbie Hancock, Bono, Junckie XL en Within Temptation kunnen voorlopig opgelucht ademhalen.

Duidelijk is dat het Metropole Orkest voorlopig bloot zal blijven staan aan politieke bemoeienis.  Ondanks dat de waarde van het immateriële erfgoed wordt bepaald door de kwaliteit van het Orkest zelf,  blijft het een moeizame zaak dat het bestaansrecht nog steeds in handen is van de politieke elite.

Met het verschijnen van de biografie van Dolf van der Linden is een  document van een van de meest vergeten Vlaardingers toegevoegd aan de grondslag voor bepaling van de waarde van het immateriele erfgoed van ons land, onderdeel uitmakend van de Binnenlandse Infrastructuur. Maar laten we niet de fout maken dat een groot deel niet is te vervatten in documenten. Dat zie je pas als je in een studio zit en de bevlogenheid van een man als Bas Tukker ziet en ervaart.