VIDV: Vrijheid

VLAARDINGEN - Iedere zondag op Vlaardingen24: Vlaardingers in den Vreemde! Vlaardingers die de Haringstad achter zich hebben gelaten om elders in de wereld hun geluk te zoeken, geven bij toerbeurt een kijkje in de keuken van hun leven 'in den vreemde'. Maak kennis met Wilma Hollander (Griekenland) en vandaag Cora Vlug (Verenigde Staten).

De afgelopen twee weken stond Nederland weer wat meer in de belangstelling voor mij dan normaal gesproken. Eerst Koningsdag, dat is weer zo’n dag dat je liever in Nederland bent. Gewoon omdat het zo gezellig is. Honderden oranje foto’s zie je voorbij komen via de moderne media, Vlaardingen24, facebook, landelijke kranten online, uitzendinggemist en noem maar op. Alles ziet er vrolijk oranje uit en iedereen heeft plezier. Dan zou je even willen dat dat StarTrek foefje al uitgevonden was: 'beam me up Scotty'.

Vanaf m’n lagere schooltijd ben ik elk jaar weer onder de indruk van Dodenherdenking en Bevrijdingsdag. Ik ben tien jaar na de bevrijding geboren, als laatste van zeven kinderen. M’n ouders zijn getrouwd in 1938. In 1940 werd hun eerste kind geboren, een dochter Netty. Daarna drie jongens in de oorlogsjaren, Jakob, Piet en Maarten. Ik vraag me in deze tijd van herdenken af hoe m’n moeder het heeft klaargespeeld in die tijd. Geen wasmachine, geen droger, geen stofzuiger, geen winkels waar alles maar te koop is, weinig of geen eten en het meest schrijnende... geen vrede. Ik kan me er maar geen voorstelling van maken hoe dit geweest moet zijn. Gelukkig bleef het gezin wel gewoon bij elkaar in hun eigen huis met hun eigen spulletjes.

Het gezin Bot heeft alles overleefd en na de oorlog kwam er nog een zoon Dick en twee meiden Kitty en Cora. M’n vader en moeder spraken nooit over de oorlog. Nadat mijn vader overleden was (in 2008) kwam er een soort dagboek op kladpapier tevoorschijn over zijn belevenissen in de oorlog. Ik zou best nog één keer met m’n moeder op een bankje aan 't Hoofd willen zitten en luisteren naar de verhalen die ze nooit verteld heeft. Weer zie en hoor je de meest fascinerende verhalen over WO II in de media voorbij komen.

Een kort filmpje via rtlnews, wat ik na vijf keer bekijken nog niet kan zien zonder dat alles wazig wordt omdat m’n ogen nat worden. Een Nederlandse vrouw op Margraten plaatst bloemen bij het graf van een Amerikaanse soldaat. Dat deed haar opa, daarna haar vader en nu zij. Zij is één van de velen. Via de media sporen ze de familie op van deze 22 jarige gesneuvelde soldaat. De familie wordt gevonden in Michigan. Een nu 92 jarige broer van de soldaat wordt geinterviewt en vertelt dat het z’n moeder’s beslissing was om de broer in Nederland te laten... bij z’n kameraden. Ze zijn nooit naar Nederland gegaan om te zien waar hij begraven lag. De man z’n ogen worden rood en z’n onderlip bibbert. Na zeventig jaar weet hij eindelijk dat het graf van z’n broer met liefde en respect wordt verzorgd. De gemiddelde Amerikaan weet dit gewoon niet en dat is jammer, heel jammer. De video kan je hier bekijken. Hou wel een zakdoek bij de hand.

M’n Nederlandse vriendin vertelde een aangrijpend verhaal van een tweejarig joods meisje die haar ouders nooit meer heeft gezien en geadopteerd is door Amerikanen. Ze is begin mei terug gegaan naar Rotterdam om haar verhaal te vertellen aan wie het maar horen wil. Dit zijn maar twee van de vele verhalen die er zijn. Zo zijn Nederland en Amerika ook weer verbonden.

Zoals wij Dodenherdenking en Bevrijdingsdag vieren, hebben de Amerikanen in november Veterans Day en in mei Memorial Day. In de hele USA worden Memoral Day parades georganiseerd. Ook hier in ons dorp. Altijd een hele happening. Het is elk jaar een lange stoet van pracht en praal, vergane glorie en vervlogen tijden. Verkleed als soldaten uit de Civil war 1861-1865 tot aan de heroes van nu, iedereen loopt, rijdt of wordt gereden in de optocht. Toen ik hier pas woonde vond ik dit maar een belachelijke toestand. Een hoop bravour en van dat 'partriotism' snapte ik niks. Maar hoe langer je hier woont hoe meer je begint te begrijpen wat dit betekent voor de Amerikanen. En je kan er lang of kort over praten en je kan heel veel zeggen over die rare Amerikanen, maar we hebben het toch maar aan hen te danken (en niet te vergeten de Canadezen en de Engelsen natuurlijk) dat Nederland in vrede leeft.

Je begint ook te begrijpen wat dit respect betekent voor een veteraan. Het hele dorp loopt uit en zit op klapstoeltjes langs de route. De hele tocht duurt zo’n twee uur voordat alles voorbij is gekomen. Het is een vrolijke boel met schoolbands, cheerleaders en een dixylandband of orkest op een oude truck. Iedereen heeft plezier en zwaait met z’n vlaggetjes. Wanneer er veteranen in uniform voorbij komen, staat iedereen op en applaudisseert. Een enkeling salueert. Echt hoor, dan schieten de tranen in je ogen.

Dit jaar dus 70 jaar bevrijding. Ik weet niet beter en gelukkig weet ik niet hoe oorlog voelt. Ik denk dat ik dit jaar maar eens zo’n oude veteraan in de Memorial Parade een dikke 'thank you hug' ga geven.