VL-ID-VR: Een olifant en een gammele bus

VLAARDINGEN - Iedere zondag op Vlaardingen24: Vlaardingers in den Vreemde! Vier Vlaardingers die de Haringstad achter zich hebben gelaten om elders in de wereld hun geluk te zoeken, geven bij toerbeurt een kijkje in de keuken van hun leven 'in den vreemde'. Maak kennis met Bart van Zessen (Argentinië), Chiara van der Linden (Haïti), Wilma Hollander (Griekenland) en vandaag Antoinette van de Water (Thailand/Borneo).

Als reiziger is het vaak niet de bestemming die telt, maar de reis zelf. Twee reizen die ik afgelopen weken gemaakt heb, geven aan dat dit niet altijd op gaat. Achteraf zijn het allebei indrukwekkende en avontuurlijke ervaringen. Maar wat een verlangen naar het aankomen op de plek van bestemming! 

In het eerste geval ontstaat dat verlangen niet zozeer voor mijn eigen comfort. Het gaat om de vermoeide werkolifant Jaem Sai. Na jarenlang in de toeristenindustrie gewerkt te hebben, mocht ze met pensioen. Het trekkingskamp waar ze werkte, ligt op zo’n 15 km van haar nieuwe verblijf. Om de stress van vervoer per truck te voorkomen, was het plan gevat om samen met de olifant een wandeling naar vrijheid maken. Het eerste stukje, vanaf het trekkingskamp naar de weg, ging dwars door rijstvelden. Qua afstand nauwelijks een kilometer, qua tijd bijna een uur. Lokale mensen kijken verwonderd naar de stoet die langs hun huis trekt. Ik kon niet helemaal plaatsen of de verwondering vooral was vanwege de olifant, of de groep westerlingen. In elk geval was hun reactie hartverwarmend. Mensen kwamen met tuinslangen, emmers water en fruit om Jaem Sai op te peppen. April is bloedheet… Haar vrijheid heeft Jaem Sai  te danken aan de dochter van de ex-minister president van Thailand. Deze dochter liep het laatste stuk van de tocht mee, achtervolgd door de Thaise media. Toen ik aan haar werd voorgesteld, was haar reactie anders dan ik verwachtte: ,,Antoinette?! Jij bent degene die me inspireerde om voor olifanten in actie te komen!'' 

Ze had onze Animal Planet documentaire gezien, en heel toevallig ben ik nu dus bij haar reddingsactie. De wandeling is een gezellige happening, met een relaxte Jaem Sai. Maar na zo’n zes uur sjokken, trokken we de conclusie dat we het die dag nooit tot de eindbestemming zouden redden. Er wordt een vrachtwagen geregeld, en wonder boven wonder stapt ze zo de laadruimte in. Ik stap in de laadbak van de volgtruck. In het Elephant Nature Park aangekomen, vanaf nu haar nieuwe thuis, werd ze enthousiast begroet door andere olifanten. Het was een mooie reis, maar de bestemming is in dit geval waar het echt om draait! 

Half April is het Songkran, Boeddhistisch nieuwjaar. De festiviteiten omvatten vele prachtige ceremonies, maar het meest in het oog springend is de wateroorlog die een paar dagen half Zuidoost Azië platlegt.  Wij besluiten met Songkran naar Luang Prabang te gaan. Een klein, rustig plaatsje, in het noorden van Laos. Maar ook hier gaan de locals helemaal los: er is geen hoekje in heel Luang Prabang te vinden waar niet met water gevochten, gedanst, of karaoke gezongen wordt. Er is maar een optie: waterpistool aanschaffen en meedoen. Voordat we er erg in hebben, staat de terugreis alweer voor de boeg. We kozen voor de allergoedkoopste optie terug naar Chiang Mai: de lokale non-aircon non-sleeper bus. In twaalfuur zouden we op de grens van Thailand moeten zijn. De bus vertrekt 5 uur ’s middags. Ik concludeerde tegen onze kaartjesverkoper: ,,Twaalf uur in de bus… dus we komen 5 uur ’s ochtends op de grens aan.'' 

,,Ehh, yes yes, something like that.'' Ik zag eigenlijk in zijn blik al dat dit nooit het geval kan zijn, maar ach, wat maakt het ook uit. Op het busstation aangekomen, waar maar één bus stond met een tafel op het dak, ben ik de tickets kwijt. Zou het een signaal zijn dat we beter niet met deze bus kunnen reizen? Terwijl de motor al ronkt, en alle passagiers vanuit de bus naar onze wilde zoekactie keken, viel mijn blik op een stukje papier ergens verderop. Onze tickets. Geen twijfel meer, we springen in de bus. Uff, een hitte. We waren de enige westerlingen in deze bus. Onze benen passen alleen gespreid tussen de stoelen. Wat doen al die plastic stoeltjes in het looppad? 

De bus stopt om de haverklap en mensen proppen zich in de bus. Het hele looppad zit vol, vrouwen met baby’s stappen in en uit, een soort Laotiaans smurfenlied galmt door de speakers. De weg, of pad liever, is zo slecht dat we ons een paar keer afvroegen of deze bus wel wielen heeft. We schudden in het donker alle kanten op, terwijl de wind door de open ramen naar binnen waait. Dat de bus wielen heeft, merkten we toen we rond middernacht een lekke band kregen. Iedereen de bus uit, in elk geval gelukkig eindelijk een toiletstop. De lekke band wordt verwisseld, en vol goede moed vervolgen we de helse tocht. 

Nog zo’n zes uur te gaan. Aangezien slapen met dit gebonk onmogelijk was, besloten we onze favoriete serie maar op mijn laptop te kijken. De laptop hobbelt op mijn schoot ook op en neer, en trekt de aandacht van onze mede passagiers. Een vrouw op een plastic zitje in het looppad, viel half op de schoot van mijn vriendin in slaap. Een onwerkelijk tafereel. Wat was ik blij met mijn meditatie ervaring tijdens een reis als dit. Maar wat mooi, het noorden van Laos bij zonsopgang. Bergen, bossen, bamboe huisjes zonder elektriciteit. Geen enkel reclamebord. Urenlang reizen zonder een 7-11, Starbucks, fastfoodketens, zelfs benzinestations zijn onherkenbaar. 

Terwijl we voorbij deze dorpjes rijden, voelt het alsof hier de tijd heeft stilgestaan. Zo simpel kan het leven nog zijn. Uiteindelijk komen we half negen aan in Huey Xai, ruim vijftien uur later. Grensovergang, en dan nog zo’n vijf uur naar Chiang Mai. We komen in de file terecht, en zijn overdonderd door de overvloed aan informatie aan alle kanten. Het contrast met buurland Laos waar kapitalisme niet zo zichtbaar is, kan niet groter zijn. Reizen is het enige dat je kan kopen en je echt verrijkt.