Langs de verkiezingsmeetlat: het CDA

VLAARDINGEN – Op 19 maart zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen. Hieraan voorafgaand voelt Vlaardingen24 de lijsttrekkers van de deeelnemende partijen eens stevig aan de tand over de verkiezingsprogramma’s. Wat beloven de partijen voor de komende vier jaar? Ditmaal spreken we met Cees Oosterom van het CDA.

 

In jullie programma staat: ‘Passie voor mensen’ en ‘Laat duizend bloemen bloeien’. Dat klinkt allemaal wat zweverig...
‘Passie voor mensen’ heeft te maken met mensen die onze hulp en steun nodig hebben. Zorg, het sociaal domein maar eigenlijk ook veel breder. Als het over vergunningen voor een dakkapel of parkeren gaat dan wil je dat natuurlijk ook snel geregeld hebben. Daarnaast zaken als leefbaarheid en nog meer… het gaat om de burgers van Vlaardingen en die passie willen we uitdragen.

 

Meer faciliteren en verkorten van procedures, is dat ook iets wat erbij hoort?
De trend is dat we steeds meer de burger faciliteren, de gemeente kan veel taken die naar ons toekomen niet meer alleen. Uiteindelijk zijn mensen best bijdehand genoeg om hun zaken te organiseren, alleen die regelgeving moet je veranderen. Als de buurt zelf iets willen organiseren, laat ze het dan doen. Ga dan als gemeente niet het dichttimmeren met regels zodat je initiatieven onmogelijk maakt. Op alle terreinen zou je de vraag moeten stellen: 'wat heb je nou nodig om mee te kunnen doen?' Zo ook de zorg, die willen we wijkgericht organiseren. Daar hebben we niet vrijwillig als gemeente voor gekozen, maar om het efficiënter te kunnen doen vraagt dat ook wat van de burgers.

 

Daar komt het woord participatiesamenleving naar boven. Vlaardingen heeft nu al ongelooflijk veel vrijwilligers en mantelzorgers. Hoeveel méér kun je van al die mensen vragen?
Niets meer, zo simpel is het. Negentig procent van de mensen doet al mantelzorg, en dan niet alleen maar de boodschappen doen. Het gaat om meer zorgtaken en vaak is de rek eruit. Dat is ook het probleem met de nieuwe Zorgwet. Als lijsttrekker zeg ik dat het onverantwoordelijk is wat er op ons afkomt. We kunnen straks het niveau en de kwaliteit van de huidige zorg niet blijven bieden. Je velt dan een soort Salomonsoordeel wie wel en geen zorg krijgt, tenzij je alles efficiënter organiseert in nauwe samenwerking met de burger. Als nu keuzes worden gemaakt om ouderen niet snel meer in een verzorgingshuis op te nemen, dan moet je zeggen dat dat uit bezuinigingsoogpunt is en niet omdat mensen er zelf voor kiezen langer thuis te blijven wonen. Mensen gaan nu al doorgaans niet vrijwillig naar een bejaardenhuis. Als je thuis blijft moet je maar net het geluk hebben dat er een mantelzorger bij je in de buurt woont. Staatssecretaris van Rijn spreekt daar te gemakkelijk over als hij zegt ‘ik doe ook weleens boodschappen voor mijn moeder’. Het CDA had sowieso andere keuzes gemaakt, minder gekort op de zorg.

 

Het CDA maakt andere keuzes, maar waarom zou je nou op het CDA stemmen?
Er zijn wezenlijke verschillen met andere partijen als de PvdA. Waar wij ons onder meer op richten is de verloren groep, de zogeheten middeninkomens. Dan heb je het bijvoorbeeld over verpleegkundigen, politieagenten, de onderwijzers. Bij die groep vervallen er compensaties in het nieuwe zorgsysteem als ze zorg nodig hebben en dat gaat echt over honderden euro’s. Diezelfde groep heeft ook weer meer last van huurverhogingen en kortingen op de tegemoetkoming in de kinderopvang waarvoor ze niet gecompenseerd worden. Van die middengroep moeten we het echter juist weer hebben in de maatschappij. Het CDA wil vanuit de middelen die we van de landelijke overheid krijgen die groep dan ook deels kunnen compenseren, dus niet alleen de minima. Die keuzes kun je maken door andere zaken weer niet te doen.

 

Denk je dan aan verlaging van gemeentelijke belastingen?
Wij denken in ieder geval niet aan het gehele verlies aan inkomen te compenseren, daar hebben we de middelen niet voor. Maar wel een deel en dan dat in fases afbouwen. Het is een keuze, je kunt daar dan de reserves binnen de WMO in Vlaardingen, zo’n € 6 miljoen voor inzetten, voor die zachte landing om een sterke inkomensachteruitgang ineens te voorkomen. Ik wil dat geld overigens ook gebruiken om de huishoudelijke hulp niet in één keer af te bouwen of te verminderen met 40 procent. In 2015 en 2016 willen we de huishoudelijke hulp nog kunnen inzetten en niet in één keer laten vervallen. In een nieuw college zullen we dat zeker inbrengen. Vanaf 2011 hebben we trouwens de WMO al zo georganiseerd dat er minder dan elders gebruik van wordt gemaakt, een zogeheten overbesteding, waardoor we geld overhouden. De verleiding was groot om dit geld aan iets anders uit te geven, maar we gaan het echt inzetten voor zorg en compensatie waar mensen minder zorg krijgen.

 

Je bent goed ingevoerd in de materie. Is het 'Laat Oosterom het karwei afmaken', zoals destijds de slogan luidde bij het CDA met Lubbers?
Dat is teveel eer, we hebben dat met alle collega’s gedaan. Ik zou desondanks deze klus wel af willen maken. Als we nu pas zouden starten met de omschakeling op zorggebied zouden we eigenlijk te laat zijn.

 

Hoe zit dat met die lijstverbinding met de ChristenUnie/SGP? Jullie achterban kent nogal wat ondernemers die niet per se koopzondagen vastgelegd wil hebben en CU/SGP heeft liever helemaal geen koopzondagen...
Wij gaan in eerste instantie uit van twaalf koopzondagen, maar er zit wel een mogelijkheid in voor differentiatie. Als de bouwmarkten die 12 zondagen anders willen inzetten, minder in de zomer en meer rond de feestdagen aan het eind van het jaar, dan is dat ook goed. Bij ons zit er trouwens geen principiële kwestie aan vast, wel een sociaal element. Veel kleine winkeliers, dus niet de grote ketens, willen ook niet elke zondag open. Je hoort van hen dat er niet tot nauwelijks iets verkocht wordt. Wil een duidelijke meerderheid uiteindelijk wat anders, dus wel elke zondag open, dan hebben we een hele andere discussie. Voor ons is koopzondag geen breekpunt in de coalitievorming.

 

Die economie loopt inderdaad niet goed, wat wil het CDA daaraan doen?
Startende ondernemers moet je soepeler tegemoet komen, niet een businessplan eisen van meerdere jaren. Laat ze eens een half jaar proberen tegen minder dwingende voorwaarden, mogelijk door ze financieel te steunen voor een lagere huur. Voor leegstand moet je bovendien eens kijken naar meer tijdelijke invulling. Soms moet je dus kijken hoe je het financieel aantrekkelijker kunt maken voor de hier startende ondernemer en soms moet je de regelgeving aanpassen.

 

D66 wordt gezien als de onderwijspartij, hoe zit dat bij het CDA?
Over de kwaliteit en inhoud van het onderwijs gaan we formeel niet. Ik vind dat het bedrijfsleven vanuit hun behoefte toch mee moet kunnen praten over curriculum van het onderwijs. De grote bedrijven willen dikwijls meefinancieren, zonder per se invloed te eisen. Zij willen graag goed opgeleide arbeidskrachten in zien stromen en ik wil ze niet ‘in mijn bak hebben’ (met een uitkering). Daar moet je ook niet al te krampachtig over doen, wat is er mis als het onderwijs zich meer richt op het bedrijfsleven?

 

Wat doe je verder aan mensen aan opleiding en werk helpen?
We laten verder de mensen met een kleine of grotere afstand tot de arbeidsmarkt niet met rust, maar doen er alles aan om ze aan het werk te krijgen. Dat doen we met persoonlijke aandacht, we kijken naar wat ze aan ervaring hebben en met wat ondersteuning gaan ze in veel gevallen aan de slag. Niet iedereen, maar met het bedrijfsleven zijn we bezig ‘deals’ te maken. Dat gaat niet altijd van harte, als je het als bedrijf moeilijk hebt dan zit je niet te wachten op Cees Oosterom die met een bus werkzoekenden voorbij komt. Bij Careyn bijvoorbeeld hebben verschillende mensen met een uitkering al werk gevonden. Wij kunnen dan in veel gevallen helpen bij de randvoorwaarden zoals zorgen voor kinderopvang. Er waren er die zeiden dat ze liever zelf de kinderen van en naar school begeleiden, dat wil ik zelf ook wel, maar je moet er zelf ook wat voor doen. We kunnen niet om het rooster van individuele personen heen werken.

 

Wat willen jullie de komende vier jaar bereikt hebben?
In ieder geval doen wij niet mee als er een partij het sociale beleid naar de situatie van 2010 wil terugdraaien. Wat we sindsdien bereikt hebben en wat er nog bereikt moet worden op het gebied van zorg is te belangrijk. Mensen moeten de garantie hebben dat ze verzekerd zijn van goede zorg en mee kunnen doen in de maatschappij.

 

En op het gebied van veiligheid?
De afgelopen vier jaar heb ik wel gemerkt dat veiligheid vaak een relatief begrip is. Is veiligheid meer camera’s? Ik ben eens op bezoek geweest bij mensen die veertig jaar niets ernstigs is overkomen en kort geleden waren overvallen bij een pinautomaat. Ze voelen zich nu onveilig, en dat kan ik me voorstellen. Maar moet je dan op elke hoek van de straat een camera plaatsen? In Londen kan je geen stap doen of er hangt een camera. Ja, de pakkans is groter maar wat wel echt werkt is de inzet van de Lichtblauwe Brigade als aanvulling op de inzet van de wijkagent. Daarnaast werkt de buurtpreventie ook goed, als je ziet hoeveel onrust die al van de straat hebben gehaald… Er speelt trouwens veel meer op het gebied van onveiligheid, kindermishandeling bijvoorbeeld en huiselijk geweld.

 

Laatste vraag: hoeveel zetels gaat het CDA halen bij de verkiezingen?
Dat vind ik een hele lastige. Je hebt vaak te maken met de ‘flow’ waarin je partij zit, maar ik wil vooral afgerekend worden op mijn beleid van de afgelopen vier jaar op het gebied van sociale zaken en werkgelegenheid, een goed beleid met passie voor mensen. Ik zou het fantastisch vinden als we er twee zetels bij zouden halen. Een compact college met een goede meerderheid heeft in ieder geval mijn voorkeur, niet een grote versnippering aan partijen. Het mag slagvaardiger dan dat!