VIDV: Natuur in actie
- Wilma Hollander
- 06-11-2016
- Nieuws
Wat ik een leuke bijkomstigheid vind aan het wonen in Pilion is dat de hectiek van het moderne leven grotendeels aan mij voorbij gaat. Zie ik via mijn social media steeds vaker berichten over naderende decemberfeesten langskomen, hier in ons rustige kustdorpje ben ik nog geen kerstbal tegengekomen. En dat bevalt me prima. Ik wil de nazomer graag nog even vasthouden en genieten van het veranderende kleurenpalet in de bergen achter ons huisje zonder te denken aan pepernoten en kerstmenu's.
Zo heel moeilijk is dat niet, want ondanks een aantal flinke regendagen blijft het najaarszonnetje nog steeds flink haar best doen. Misschien kan ik het beter een zomerzon noemen, want op die zonnige dagen is het nog warm genoeg om in zee te zwemmen of in korte broek een heerlijk lange bergwandeling te maken. En dat laatste doe ik nu eenmaal heel wat liever dan in het zeewater rondspetteren, ook al is dat water warmer dan het Noordzeewater in hartje zomer. Tenminste, dat beweert manlief, die op die zonnige dagen nog steeds een duik in zee neemt.
Nee, geef mij maar een lekkere wandeling. In het kader van mijn dagelijkse portie beweging loop ik regelmatig door de olijfgaarden die zich op de helling van de bergen achter ons bevinden. Normaal gesproken is het er heerlijk rustig en kom ik eerder een kip dan een mens tegen. Maar november is de maand waarin het olijvenplukken begint en dat betekent dat het bos gonst van de bedrijvigheid. Overal liggen netten op de grond uitgespreid om de vallende rijpe olijven op te vangen. Wel zo praktisch, want om die dingen stuk voor stuk met de hand te moeten oprapen... ik moet er niet aan denken.
Mijn dorpsgenoten draaien er hun hand niet voor om. De herfststormen kwamen dit jaar wat onverwachts over ons heen, en wie de netten nog niet had liggen, zit nu op krukjes of op de hurken met de vingers tussen de bladeren te graaien om de kleine ronde vruchtjes ertussenuit te vissen. Het is bij lange na niet het enige wat handmatig gebeurt. Ook het verzamelen van de olijven die nog in de bomen hangen is mensenwerk. Door met grote bamboestokken tegen de takken te slaan worden de olijven uit de boom gerammeld zodat ze in de netten vallen. Vervolgens worden ze in kratten verzameld en door sterke mannen naar de pick-ups gedragen die vaak honderden meters verderop staan. Ook de hoogste takken moeten leeg gerammeld worden en als dat niet vanaf de grond kan, dan moet er iemand in de boom klimmen. Niet ongevaarlijk, want de takken van die eeuwenoude bomen zijn niet echt betrouwbaar, zodat de klimmers er regelmatig uitvallen. Met alle ellende van dien.
Bij de grote olijvenpluk wordt echt de hele familie ingezet, van groot tot klein, van jong tot oud. Wie fysiek niet mee kan plukken, wordt thuis achter een grote tafel neergezet, en moet de inhoud van de binnengedragen kratten uitzoeken op formaat en kwaliteit. De mooie onbeschadigde olijven zijn voor consumptie, de kleinere met vlekjes worden verwerkt tot olie. Dat laatste gebeurt machinaal in een van de perserijen in de omgeving. De perserij van Kato Gatzea is een van de grotere en draait momenteel bijna dag en nacht om de vele kratten olijven te verwerken tot een goede kwaliteit olijfolie. Het is een intensief proces dat erg nauw luistert, maar om het heel simpel te verwoorden: de olijven worden aan het begin van een lange loopband in een grote bak gestort en komen er via allerlei geheimzinnige stomende ketels vele bochten verderop als goudgele olie weer uit.
Wie precies wil weten hoe dit proces in zijn werk gaat, is bij mij helaas aan het verkeerde adres. Ik vind al dat olijvengedoe erg fascinerend, maar de technische kant is aan mij niet besteed. Hoeveel persingen er nodig zijn om de lekkerste olie te krijgen, kan ik maar niet onthouden. In tegenstelling tot het verhaal van 'de arm van de oude Yannis' die tig jaren geleden klem kwam te zitten tussen de loopband, waardoor de destijds nog jonge man tot aan zijn dood op zijn zesentachtigste met één arm door het leven moest. Kijk, dát onthoud ik dan weer wel.
Ach ja, het menselijk aspect van de olijvenoogst interesseert me nu eenmaal meer dan het uiteindelijke product – ook al zal ik nooit nee zeggen tegen een schaaltje verse olijven met olie en knoflook als 'metze' bij een glas zelfgestookte tsipouro (dat trouwens gemaakt wordt van de restanten van de druivenoogst). Ik voel me bevoorrecht om in een omgeving te mogen leven waarin de natuur ons een rijkdom aan heerlijkheden verschaft. Mijn tuin kleurt langzaam oranje en geel van de mandarijnen en citroenen, de vis in de dorpstaverne wordt zowat gevangen waar we bij zitten en in het bos zie ik behalve de genoemde olijven ook een overvloed aan kastanjes, noten en paddenstoelen, waarvan een aantal volgens mijn dorpsgenoten uitstekend te eten zijn. Dat bijna iedereen hier die aloude kennis van de natuur nog heeft en ook dagelijks in de praktijk brengt, vind ik – een stadskind opgegroeid met de volle schappen in de supermarkt – nog steeds heel bijzonder.
Het betekent echter niet dat ik me geroepen voel om eraan mee te doen. Ik laat het plukken van de olijven heel graag aan anderen over, en ik pieker er niet over om de paddenstoelen op mijn bord in het bos te gaan halen. Hooguit trek ik zelf een mandarijntje van de boom, maar daar houdt het echt wel mee op. En dat is ook helemaal niet erg. Ieder zijn eigen stiel en interesse. Ik ben nu eenmaal beter in het erover vertellen ;-)
Wilma Hollander
