VL-ID-VR: De olifanten op Borneo

VLAARDINGEN - Iedere zondag op Vlaardingen24: Vlaardingers in den Vreemde! Vier Vlaardingers die de Haringstad achter zich hebben gelaten om elders in de wereld hun geluk te zoeken, geven bij toerbeurt een kijkje in de keuken van hun leven 'in den vreemde'. Maak kennis met Bart van Zessen (Argentinië), Wilma Hollander (Griekenland), Chiara van der Linden (Haïti) en vandaag met Antoinette van de Water (Thailand/Borneo). 

Hallo Vlaardingen! Leuk om hier mijn eerste blog te mogen plaatsen. Ik ben al heel wat jaren geleden vertrokken en door Vlaardingen24 voelt de haringstad toch weer een beetje dichterbij. Op dit moment zit ik in het noorden van Thailand, in de stad Chiang Mai. Dit is de plek waar ik elf jaar geleden mijn inspiratie opdeed om Bring the Elephant Home op te starten, toen ik als vrijwilliger voor een gered babyolifantje mocht zorgen. In de loop der jaren heb ik me op verschillende manieren voor olifanten ingezet, en hebben we met onze kleine stichting het leven van vele olifanten iets kunnen verbeteren. Met een nuchtere Vlaardingse mentaliteit, laat ik me niet snel gek maken en kan ik makkelijk relativeren. Maar ik merkte al snel dat het cultuurverschil zo groot is, dat ik mijn manier van werken moest voorzien van een Thais laagje. Met strakke planningen, zakelijke besprekingen, mensen aan hun woord houden, kom je niet ver. Vooral in het begin werd ik er soms gek van dat hier niets te plannen valt. Nu vind ik het juist wel fijn. Het geeft een enorm vrijheidsgevoel.

Dit jaar ben ik een grote nieuwe uitdaging aangegaan ter bescherming van de olifanten op Borneo. Hier leeft een bijzondere kleine olifant, waar er nog maar 2.000 van bestaan. Hun leefomgeving krimpt met de dag om plaats te maken voor palmolieplantages. Voor mijn projectidee won ik een award van Vodafone, waardoor we een herbebossingsproject kunnen opstarten om de olifanten een grotere kans op overleven te geven. 

Vanaf een afstand heb ik het project met de partnerorganisaties op Borneo voorbereid. En toen stond ik daar ineens samen met mijn Thaise collega: op een illegale palmolieplantage, midden in de jungle van Borneo. We waren daar om een workshop te geven over hoe bossen zo snel mogelijk hersteld kunnen worden. Een enorme taalbarrière, maar met handen en voeten en humor kom je een eind. De hitte en de luchtvochtigheid maken het veldwerk zwaar, maar in een korte tijd konden we een berg werk verzetten en zijn de eerste bomen geplant. Na een klein feestje met gitaarmuziek in de jungle, trokken we door naar andere gebieden waar olifanten in het nauw worden gedreven.

Al het vervoer gaat per boot, samen met onderzoekers die de olifanten al vijf jaar observeren. Hierdoor weten we precies waar actie nodig is. Door de bomen slingeren neusapen, makaken en orang oetans. In de lucht neushoornvogels en ijsvogels. Op de oevers krokodillen en monitorhagedissen. Als ik ’s avonds naar mijn hut loop, sta ik oog in oog met een nevelpanter. Er is nauwelijks een moment dat er niets te zien is. Het bruist hier van het leven. Bij zonsondergang zien we hoe een kudde wilde olifanten naar de rivier trekt. Totale vrijheid, hun wil ongebroken, echte familiebanden. Puur, onvergetelijk… en kwetsbaar. Door de strook bossen heen, zie je de palmolieplantages namelijk al liggen. Je ziet zoveel dieren, mede omdat hun gebied steeds kleiner wordt. Olifanten worden gedwongen om dwars door plantages te trekken. Onlangs werden veertien dode olifanten op een plantage gevonden, met een baby die zijn moeder wakker probeerde te maken. Vergiftigd door pesticiden, waarschijnlijk met opzet.

De eerste 20.000 bomen zijn nu dankzij Bring the Elephant Home geplant, en de eerste plantages veranderen nu langzaam terug in beschermd oerwoud. Een klein begin dat hoop schept, maar er moet nog veel meer gebeuren. Om te laten zien waarom dit werk zo belangrijk is, hebben we een korte video gemaakt. De video zegt meer dan dit korte verslagje, dus kijk vooral even.

Hartelijke groet, Antoinette